Schilder in Zwartewaal

Zwartewaal is een klein dorp met een lange geschiedenis aan het water. Het lag vroeger aan de open zeearm en leefde van de vaart en de visserij, en dat is aan de bebouwing nog te zien. De oude kern langs de Dorpsstraat bestaat uit kleine, dicht op elkaar staande panden, en daarachter ligt de nieuwere uitbreiding uit de jaren zeventig en tachtig. Twee heel verschillende opgaven voor een schilder.

Lagen op lagen in de oude kern

Bij de panden in de dorpskern van Zwartewaal gaan wij eerst, nog voor het schuren, kijken wat er eigenlijk op zit. Deze gevels zijn vaak generaties lang overgeschilderd, soms met dekkende lak over een oudere olieverf, soms met muurverf over een gestuukte plint. Waar de lagen dik zijn opgebouwd, gaan ze op de naden en de hoeken als geheel loslaten in plaats van geleidelijk te verweren. Dan heeft bijwerken weinig zin en moet er lokaal echt afgestoken en teruggebracht worden naar een dragende ondergrond.

Datzelfde geldt voor de oude puien. Verschillende panden hier hebben een winkelpui of een houten onderpui uit een tijd dat er nog een bedrijfje in zat. Dat is fijn profielwerk met veel overgangen, en het kost meer tijd per vierkante meter dan een gladde gevel. Wij zeggen dat vooraf, zodat de prijs geen verrassing is.

Zo dicht bij de Brielse Maas

Wat Zwartewaal in ons vak vooral bijzonder maakt, is de nabijheid van het water. De Brielse Maas ligt pal langs het dorp, en een groot wateroppervlak doet twee dingen met een gevel. Het houdt de luchtvochtigheid hoog, waardoor de ondergrond in het voor- en najaar tot laat in de ochtend klam blijft. En het geeft de wind vrij spel over het water, zodat de kant die naar de Maas kijkt harder wordt belast dan de straatzijde.

Wij delen de werkdag hier daarom anders in dan in een dorp landinwaarts. De waterzijde behandelen wij in de middag, als de ondergrond echt droog is, en de beschutte straatzijde in de ochtend. Dat lijkt een detail, maar het is precies het verschil tussen een laag die doorhardt en een laag die na twee winters mat wordt en loslaat.

De nieuwere straten achter de kern

Achter de oude dorpsstraat ligt de uitbreiding uit de jaren zeventig en tachtig. Die woningen vragen om ander werk: minder profiel, meer meters. Boeidelen langs de dakrand, houten geveldelen onder de slaapkamerramen, een dakkapel en vaak een houten berging in de achtertuin. Bij dat bouwjaar zit de aantasting bijna altijd op dezelfde twee plekken, namelijk de onderkant van de dakkapelwangen en de kopse kant van de boeidelen. Wij prikken die bij het opnemen standaard door.

Wat wij hier meestal doen

In Zwartewaal is de combinatie van buitenschilderwerk met houtherstel het vaakst aan de orde. Binnen doen wij hier regelmatig wandafwerking, want in de oudere panden zitten scheurtjes in het stucwerk die met renovlies netjes op te lossen zijn.